Theo Phó Tổng Giám đốc SCIC, một trong các giải pháp giúp cho việc tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN) hiệu quả đó là trao quyền nhiều hơn cho một tổ chức chuyên nghiệp về đầu tư và kinh doanh vốn, tránh thực trạng “mang vốn đi bán nhưng không biết có thành công hay không”.
Trao đổi tại Hội thảo: “Tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước: Từ sắp xếp nguồn lực đến dẫn dắt tăng trưởng” do báo Tiền Phong tổ chức ngày 21/7, ông Vũ Trí Thức, Phó Tổng Giám đốc, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) cho biết, SCIC là đơn vị có kinh nghiệm trong việc bán vốn hàng nghìn doanh nghiệp nhà nước. Trong giai đoạn 2021 – 2025, SCIC đã thực hiện thoái vốn khoảng 50 doanh nghiệp, triển khai khá thuận lợi. Tuy nhiên, không phải chỉ thực hiện 50 lần bán là xong, nhiều trường hợp thẩm định giá, bán nhiều lần.
Điều đó cho thấy hệ thống cơ chế, chính sách do Bộ Tài chính và các cơ quan chức năng ban hành đã tạo được nền tảng pháp lý tương đối đầy đủ. Mặc dù vậy, trong quá trình thực hiện vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc cần được tháo gỡ để nâng cao hiệu quả.
Phó Tổng Giám đốc SCIC Vũ Trí Thức.
Ông Thức phân tích, theo quy định của pháp luật, giá trị doanh nghiệp phải phản ánh đầy đủ giá trị thực tế, bao gồm cả giá trị quyền sử dụng đất, do đó, doanh nghiệp phải thuê đơn vị thẩm định giá độc lập, sau đó tổ chức đấu giá công khai. Nhiều trường hợp, quy trình này thường kéo dài từ 3 – 6 tháng, trong khi đó, thị trường biến động giá rất nhanh, tạo ra khoảng cách lớn giữa cung và cầu. Bên cạnh đó, còn nhà đầu tư tổ chức thường mua bán không theo thông lệ, quy trình cứng nhắc. Dẫn đến thực trạng, không ít trường hợp doanh nghiệp mang vốn ra đấu giá nhưng không biết có thành công hay không.
Từ đó, ông Thức kiến nghị, việc thoái vốn doanh nghiệp nhà nước đòi hỏi chuyên môn sâu, kinh nghiệm, khả năng linh hoạt và để đẩy nhanh tiến độ sắp xếp, tái cấu trúc DNNN, cần mạnh dạn trao quyền nhiều hơn cho các tổ chức chuyên biệt, chuyên trách về đầu tư và kinh doanh vốn.
Trong giai đoạn 2021-2025, cả nước chỉ cổ phần hóa được 5 doanh nghiệp với tổng giá trị khoảng 643 tỷ. Đối với công tác sắp xếp doanh nghiệp, trong 8 doanh nghiệp được phê duyệt phương án giai đoạn 2021-2025, có 6 doanh nghiệp đã hoàn thành sáp nhập, 2 doanh nghiệp đang thực hiện giải thể. Về thoái vốn nhà nước, trong tổng số 146 doanh nghiệp thuộc diện phải thoái vốn, nhưng mới chỉ có 19 doanh nghiệp hoàn thành, đạt khoảng 13% kế hoạch giai đoạn 2022-2025.
Theo Bộ Tài chính
Cần làm rõ mô hình SCIC và có phương án chuyển giao sớm
Nêu ý kiến tại hội thảo, ông Bùi Khắc Hiền, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Bộ NN&MT) cho rằng, tái cơ cấu DNNN quan trọng nhất phải xác định được mục tiêu ưu tiên là cổ phần hóa, bán doanh nghiệp hay là quản trị.
Ông đánh giá, phải là quản trị, nâng cao hiệu quả đầu tư, sử dụng vốn mới giải quyết được bản chất vấn đề. Còn nếu chỉ đặt ra một tiêu chí cứng là nhất nhất phải cổ phần hóa, phải đưa doanh nghiệp ra thị trường mà lại không tạo ra được năng lực quản trị tương xứng trên thị trường, coi như chưa đạt yêu cầu. Về thực trạng tại đơn vị, ông nói, Bộ đang quản lý 13 doanh nghiệp nhà nước (gồm nhiệm vụ công ích và kinh doanh), hiện rất tập trung vào việc sắp xếp, chuyển giao theo đúng nghị quyết.
Ông Bùi Khắc Hiền, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch – Tài chính, Bộ NN&MT.
Riêng với mô hình SCIC, ông nêu vướng mắc, theo quy định SCIC chỉ nhận các doanh nghiệp có lãi hoặc không bị âm vốn. Trong khi đó, Bộ NN&MT khoảng 5 – 6 doanh nghiệp gặp khó khăn, bị âm vốn rất muốn chuyển đi nhưng bên đó (SCIC) lại không có cơ chế để nhận về.
“Nhà nước hiện nay đã đặt quản trị làm trọng tâm, tại Nghị quyết 79 đã tập trung nâng cao vai trò của SCIC như một quỹ quản lý chuyên nghiệp. Tôi kiến nghị, cần phải làm rõ, làm sớm quan điểm về mô hình quản lý SCIC hay các Bộ, ngành và khi đó các Bộ, ngành sẽ thực sự nắm quyền chủ sở hữu hay chỉ tham gia xây dựng kế hoạch”, đại diện Bộ NN & MT đặt vấn đề.
Cũng tương tự, ông Nguyễn Ngọc Anh, đại diện Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp, Bộ Công Thương thông tin, hiện Bộ Công Thương chỉ còn quản lý 7 doanh nghiệp nhà nước quy mô nhỏ, nhưng phần lớn đều đang tồn tại những khó khăn về tài chính hoặc hoạt động sản xuất, kinh doanh kém hiệu quả. Trong khi đó, với vai trò là cơ quan quản lý ngành, Bộ Công Thương không có đầy đủ công cụ để trực tiếp xử lý, hỗ trợ hoặc tái cơ cấu các doanh nghiệp này. Càng để kéo dài, càng khó khăn, đặc biệt với những doanh nghiệp mà Bộ không còn nắm quyền chi phối.
Ông Ngọc Anh đề nghị, Nghị quyết 79 đã xác định việc hình thành một tổ chức đầu tư, quản lý vốn Nhà nước theo hướng chuyên nghiệp là phù hợp với thông lệ quốc tế và các tiêu chuẩn quản trị của OECD, trong đó tách bạch chức năng quản lý nhà nước với chức năng đại diện chủ sở hữu vốn. Do đó, điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là làm sao đẩy nhanh việc chuyển giao doanh nghiệp và hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng chuyên nghiệp.
Bộ Công thương mong muốn thời gian tới sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với SCIC để chuẩn hóa công tác quản trị, đẩy nhanh quá trình cơ cấu lại và nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước còn lại.
Dưới góc độ cơ quan giám sát, theo Đại biểu quốc hội khoá XVI Phan Đức Hiếu, quan điểm tại Nghị quyết 79 của Bộ chính trị chỉ rõ việc nâng cấp SCIC thành Quỹ đầu tư chuyên nghiệp, đưa hết các DNNN về Quỹ này, do đó ông nhấn mạnh, việc này cần làm ngay, làm sớm, không còn nhiều thời gian, tránh việc tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước thực thi một cách cơ học, hành chính và thiếu hiệu quả.
Xuân Thạch
Nguồn: https://stockbiz.vn/tin-tuc/tai-co-cau-dnnn-dung-de-mang-von-di-ban-nhung-khong-biet-co-thanh-cong-hay-khong/41031801
