Thị trường chứng khoán khẳng định vai trò trong nền kinh tế
Theo Phó Chủ tịch UBCKNN, giai đoạn 2025 – 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng của thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu, hướng tới mục tiêu ổn định, minh bạch, an toàn, bền vững và hội nhập quốc tế.
“Nếu như trước đây thị trường chủ yếu được nhìn nhận như một kênh đầu tư tài chính thì hiện nay TTCK đang ngày càng khẳng định vai trò là nền tảng huy động vốn trung và dài hạn hiệu quả cho doanh nghiệp và nền kinh tế, góp phần giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng“, bà Nga chia sẻ.
Theo Phó Chủ tịch UBCKNN, thanh khoản và quy mô thị trường tiếp tục tăng trưởng tích cực. Giá trị giao dịch bình quân hiện đạt khoảng 32.737 tỷ đồng mỗi phiên, tăng 12,1% so với năm trước. Tổng giá trị niêm yết và đăng ký giao dịch ước đạt 2,795 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 21,8% GDP năm 2025. Trong khi đó, vốn hóa thị trường tính đến ngày 29/4/2026 đạt khoảng 10,5 triệu tỷ đồng, tương đương 82% GDP ước tính năm 2025.
“Các chỉ số này cho thấy TTCK ngày càng khẳng định vị thế là cấu phần quan trọng của hệ thống tài chính quốc gia”, bà Nga nhấn mạnh.
Cùng với sự mở rộng về quy mô thị trường là sự gia tăng mạnh của lực lượng nhà đầu tư. Tính đến cuối quý I/2026, Việt Nam có khoảng 12,66 triệu tài khoản chứng khoán, tăng khoảng 6% so với cuối năm 2025. Theo lãnh đạo UBCKNN, điều này phản ánh mức độ phổ cập ngày càng lớn của TTCK trong nền kinh tế và cho thấy niềm tin của nhà đầu tư đối với thị trường tiếp tục được củng cố.
Khả năng huy động vốn của TTCK trong những năm gần đây ghi nhận tốc độ tăng trưởng mạnh. Năm 2023, tổng giá trị huy động vốn đạt 404.270 tỷ đồng, tăng 25% so với năm 2022. Sang năm 2024, con số này tăng lên 521.160 tỷ đồng và tiếp tục bứt phá lên 744.480 tỷ đồng trong năm 2025, tương ứng mức tăng khoảng 42%.
Theo bà Nga, nguồn vốn huy động chủ yếu đến từ hoạt động chào bán cổ phiếu, trái phiếu ra công chúng và phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, không bao gồm trái phiếu Chính phủ. Điều này cho thấy doanh nghiệp đang dần chuyển từ mô hình phụ thuộc vào vốn vay ngân hàng sang chủ động huy động vốn dài hạn thông qua thị trường vốn.
Một trong những dấu ấn lớn của TTCK Việt Nam trong năm 2025, theo lãnh đạo UBCKNN, là việc hệ thống công nghệ thông tin KRX chính thức đi vào vận hành từ tháng 5/2025. Sau nhiều năm chuẩn bị, hệ thống này đã hoạt động ổn định, an toàn và thông suốt, góp phần nâng cao năng lực xử lý giao dịch và tạo nền tảng triển khai các sản phẩm tài chính mới trong tương lai.
.jpg)
Bên cạnh đó, tháng 10/2025, Việt Nam cũng chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi. Bà Nga đánh giá đây là bước tiến có ý nghĩa quan trọng trong tiến trình hội nhập tài chính quốc tế của Việt Nam, đồng thời mở ra cơ hội thu hút mạnh hơn dòng vốn đầu tư nước ngoài.
Sửa đổi Luật Chứng khoán trong năm 2026
Theo Phó Chủ tịch UBCKNN, để duy trì đà phát triển của thị trường trong giai đoạn tới, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục tập trung hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao chất lượng thị trường. Một trong những trọng tâm là sửa đổi Luật Chứng khoán trong năm 2026 theo hướng cắt giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp huy động vốn.
Cùng với đó, UBCKNN sẽ nghiên cứu cơ chế bảo lãnh thanh toán trái phiếu, thúc đẩy phát triển trái phiếu xanh, trái phiếu bền vững, hỗ trợ huy động vốn cho các dự án PPP; đồng thời nghiên cứu mở rộng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại các ngành nghề không trọng yếu về an ninh – quốc phòng.
Phó Chủ tịch UBCKNN nhấn mạnh cơ quan quản lý cũng sẽ đẩy mạnh IPO gắn với niêm yết, đa dạng hóa các bộ chỉ số và sản phẩm chứng khoán phái sinh hợp tác với các tổ chức quốc tế, đồng thời ứng dụng công nghệ số trong giám sát và thanh toán bù trừ theo mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP).
Đối với cộng đồng doanh nghiệp tư nhân, yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp theo thông lệ quốc tế, đặc biệt là tăng cường vai trò của hội đồng quản trị độc lập, minh bạch thông tin và thực hiện công bố thông tin theo chuẩn ESG.
“Doanh nghiệp cần chuyển từ tư duy tiếp cận vốn thụ động sang chủ động huy động vốn thông qua TTCK”, bà Nga nói.
Tại Hội thảo, bức tranh tổng thể về khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam cũng được trình bày với nhiều dấu ấn đáng chú ý. Hiện Việt Nam có 76 doanh nghiệp nằm trong Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á. Thu nhập bình quân đầu người đã tăng từ 121,72 USD năm 1990 lên hơn 5.026 USD vào năm 2025.
Sau gần 40 năm đổi mới, Việt Nam hiện có hơn 1 triệu doanh nghiệp và khoảng 5 triệu hộ kinh doanh, trong đó khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 51% GDP.
Đặc biệt, Nghị quyết 68 ban hành ngày 4/5/2025 được đánh giá là bước ngoặt về tư duy phát triển khi lần đầu tiên xác định kinh tế tư nhân là “động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế. Theo tinh thần nghị quyết, khu vực tư nhân không chỉ tham gia tăng trưởng mà còn phải đóng vai trò dẫn dắt, kiến tạo giá trị mới và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo định hướng chiến lược, đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu có ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đến năm 2045, cả nước sẽ có khoảng 3 triệu doanh nghiệp hoạt động, đóng góp trên 60% GDP.
Tuy nhiên, bà Lê Thị Việt Nga cũng cho rằng thách thức vẫn còn lớn khi khoảng 97% doanh nghiệp Việt Nam hiện nay vẫn là doanh nghiệp nhỏ và vừa, năng lực tài chính còn hạn chế và trình độ công nghệ chưa cao.
Trong bối cảnh đó, theo lãnh đạo UBCKNN, sự cộng hưởng giữa TTCK với vai trò là nền tảng huy động vốn hiện đại và khu vực kinh tế tư nhân với vai trò là động lực tăng trưởng trung tâm sẽ là chìa khóa để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hiện thực hóa mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/thi-truong-chung-khoan-se-la-be-do-von-cho-khu-vuc-kinh-te-tu-nhan-1445074.html
