Muốn thoái vốn VIW sau chưa đầy nửa năm chi phối
Tổng Công ty CP Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex, HOSE: VCG) vừa công bố kế hoạch bán gần 42,1 triệu cổ phiếu của Công ty CP Đầu tư Xây dựng Cấp thoát nước và Môi trường Việt Nam (Viwaseen, UPCOM: VIW), với mục đích cơ cấu lại khoản đầu tư.
Theo kế hoạch, giao dịch sẽ được thực hiện trong giai đoạn từ ngày 23/4 đến 22/5/2026 bằng phương thức khớp lệnh và/hoặc thỏa thuận. Nếu hoàn tất, tỷ lệ sở hữu của Vinaconex tại VIW sẽ giảm mạnh từ 97,5% xuống còn 25%, tương ứng lượng nắm giữ hạ từ gần 56,6 triệu cổ phiếu xuống còn hơn 14,5 triệu cổ phiếu.
Động thái này gây chú ý bởi Vinaconex mới chỉ hoàn tất thương vụ thâu tóm VIW cách đây chưa lâu. Cuối năm 2025, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) đã thoái toàn bộ phần vốn tại Viwaseen và Vinaconex là bên mua lại.
Sau giao dịch đó, doanh nghiệp xây dựng này nắm gần 57 triệu cổ phiếu, tương đương 98,16% vốn điều lệ, qua đó đưa VIW trở thành công ty con. Như vậy, chỉ sau khoảng 4 tháng nắm quyền chi phối, Vinaconex đã lên kế hoạch giảm hơn 73% vốn tại doanh nghiệp này.
Thời điểm thoái vốn cũng diễn ra khi cổ phiếu VIW tăng rất mạnh trên thị trường. Kết thúc phiên 17/4, thị giá VIW dừng ở mức 32.400 đồng/cổ phiếu, tăng tới 133% so với đầu năm. Thanh khoản bình quân đạt gần 43.800 cổ phiếu mỗi phiên. Tạm tính theo mức giá này, nếu bán thành công gần 42,1 triệu cổ phiếu, Vinaconex có thể thu về khoảng 1.363 tỷ đồng.
Trước đó, Vinaconex từng có một lần muốn thoái bớt vốn nhưng chưa đạt kết quả như kỳ vọng. Trong giai đoạn từ ngày 20/3 đến 17/4/2026, doanh nghiệp này đăng ký bán hơn 10,5 triệu cổ phiếu VIW, song thực tế chỉ bán được khoảng 380.800 cổ phiếu. Sau giao dịch đó, tỷ lệ sở hữu giảm về mức 97,5% như hiện tại.
Và như đã nói ở trên, do Vinaconex hiện đang nắm giữ tới 98,16% vốn của VIW, và với tỷ lệ sở hữu cô đặc này, Viwaseen hiện không đáp ứng đủ tiêu chí duy trì tư cách công ty đại chúng theo quy định của Luật Chứng khoán. Điều này ít nhiều có thể sẽ ảnh hưởng tương đối tới kế hoạch thoái vốn của Vinaconex tại VIW.
Một chi tiết đáng chú ý khác là đà tăng mạnh của cổ phiếu VIW diễn ra sau Đại hội đồng cổ đông bất thường ngày 5/3, khi công ty bầu Hội đồng quản trị nhiệm kỳ 2026-2031 gồm 5 thành viên. Trong đó, Chủ tịch Xuân Cầu Holdings, được bầu làm Chủ tịch Hội đồng quản trị VIW. Sau sự kiện này, cổ phiếu VIW tăng khoảng 130%.
Hiện giữa Vinaconex và VIW vẫn có nhiều mối liên hệ về nhân sự. Ông Nguyễn Xuân Đông, Thành viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Vinaconex, đồng thời là Thành viên HĐQT VIW.
Ông Nguyễn Hải Đăng hiện là Thành viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc VIW, đồng thời giữ chức Phó Tổng Giám đốc tại VCG. Ngoài ra, ông Vũ Văn Mạnh và bà Trần Thị Kim Oanh cũng cùng tham gia Ban kiểm soát tại cả hai doanh nghiệp.
Vinaconex đang làm ăn ra sao?
Quyết định tiếp tục thoái vốn quy mô lớn của Vinaconex được đưa ra trong bối cảnh doanh nghiệp bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh kế hoạch kinh doanh sau năm 2025 tăng trưởng đột biến.
Theo kế hoạch trình cổ đông, lợi nhuận sau thuế năm 2026 của Vinaconex dự kiến chỉ còn 1.037 tỷ đồng, giảm hơn 70% so với mức thực hiện của năm trước. Mức nền cao của năm 2025 chủ yếu đến từ khoản doanh thu tài chính tăng vọt, thay vì phản ánh sự bứt phá đồng đều từ hoạt động cốt lõi.
Báo cáo tài chính kiểm toán cho thấy trong năm 2025, doanh thu hoạt động tài chính của Vinaconex đạt gần 3.600 tỷ đồng, gấp hơn 10 lần cùng kỳ. Đây là nhân tố quan trọng giúp doanh nghiệp báo lãi sau thuế kỷ lục 4.129 tỷ đồng. Tuy nhiên, khi nguồn thu đột biến này không còn được duy trì ở mức cao, bức tranh lợi nhuận năm 2026 lập tức cho thấy sự chững lại rất rõ.
Không chỉ đối mặt với áp lực suy giảm lợi nhuận, Vinaconex còn đang mang khối nợ vay ở mức lớn. Tính đến cuối năm 2025, vay và nợ thuê tài chính của doanh nghiệp lên tới hơn 7.419 tỷ đồng, trong đó nợ ngắn hạn chiếm hơn 5.527 tỷ đồng, tăng hơn 1.100 tỷ đồng so với cùng kỳ.
Một điểm đáng chú ý khác là dòng tiền đầu tư tiếp tục âm hơn 2.710 tỷ đồng, trong bối cảnh công ty đẩy mạnh cho vay. Các khoản phải thu ngắn hạn tăng lên hơn 12.293 tỷ đồng, gấp hơn hai lần so với năm trước. Riêng phần cho vay ngắn hạn đã lên tới hơn 6.139 tỷ đồng, cao gấp 9,7 lần. Những con số này phần nào phản ánh áp lực cân đối vốn và nhu cầu cơ cấu lại danh mục đầu tư của doanh nghiệp.
Ở góc độ nhân sự, Vinaconex cũng đang trải qua giai đoạn nhiều biến động. Tháng 3/2026, nguyên Chủ tịch Nguyễn Hữu Tới và Phó Tổng giám đốc Dương Văn Mậu bị khởi tố, bắt tạm giam liên quan đến sai phạm trong đấu thầu. Sau biến cố này, doanh nghiệp đẩy nhanh quá trình tái cấu trúc, thay đổi bộ máy quản trị và thoái vốn tại một số đơn vị thành viên.
Về phía Viwaseen – đây là doanh nghiệp có lịch sử lâu năm, tiền thân là doanh nghiệp nhà nước thành lập từ năm 1975. Đơn vị này hoạt động trong lĩnh vực xây lắp, cấp thoát nước và đầu tư bất động sản. Dù doanh thu thường xuyên duy trì ở quy mô nghìn tỷ đồng, biên lợi nhuận của Viwaseen lại khá thấp, khiến lãi ròng nhiều năm chỉ dừng ở mức vài chục tỷ đồng.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/thuong-vu-vinaconex-thoai-von-viw-sau-nua-nam-nam-quyen-chi-phoi-lieu-co-de-thanh-1442430.html
