Giữa thị trường cà phê cạnh tranh khốc liệt với hàng loạt thương hiệu lớn nhỏ, cái tên “Cà phê muối chú Long” vẫn tạo được dấu ấn riêng nhờ một câu chuyện khởi nghiệp rất đặc biệt. Đằng sau những ly cà phê giá bình dân là hành trình nhiều thăng trầm của ông Dương Thanh Long – người từng trải qua đủ nghề mưu sinh, trắng tay vì dịch bệnh rồi bắt đầu lại ở tuổi gần 60 bằng một xe đẩy nhỏ ven đường.
Tuổi thơ nghèo khó và hành trình mưu sinh từ năm 15 tuổi
Ông Dương Thanh Long sinh năm 1966 tại Quảng Ngãi. Từ khi còn rất trẻ, ông đã vào TP.HCM mưu sinh với mong muốn thay đổi cuộc sống.
Những năm tháng tuổi trẻ của ông gắn với đủ công việc lao động tay chân. Từ phụ bán cà phê, làm tóc, bốc vác, làm bảng hiệu cho đến bưng bê trong quán ăn, nghề nào ông cũng từng trải qua.
Không có điều kiện học hành bài bản hay hậu thuẫn tài chính lớn, ông Long gần như phải tự bươn chải để tồn tại giữa thành phố đông đúc. Nhưng cũng chính quãng thời gian ấy giúp ông hiểu rõ tâm lý khách hàng bình dân – những người lao động, sinh viên hay dân văn phòng luôn cần một ly cà phê ngon với mức giá dễ tiếp cận.
Sau nhiều năm làm thuê và tích cóp, năm 2019, ông Long vay khoảng 200 triệu đồng để mở một quán cà phê sân vườn tại TP.HCM. Đó được xem là lần đầu tiên ông thật sự bước vào hành trình kinh doanh riêng. Nhưng khi quán chưa kịp thu hồi vốn thì đại dịch Covid-19 bùng phát.
Giãn cách kéo dài khiến hoạt động kinh doanh gần như tê liệt. Không đủ khả năng duy trì chi phí mặt bằng và vận hành, ông buộc phải đóng cửa quán, gánh khoản nợ lớn rồi trở về quê.
Ở tuổi ngoài 50, nhiều người nghĩ ông sẽ chọn cuộc sống an phận. Nhưng với ông Long, thất bại chưa bao giờ là dấu chấm hết.
Cơ duyên với cà phê muối
Trong một lần ghé Huế sau dịch, ông Long được giới thiệu món cà phê muối – thức uống vốn nổi tiếng của cố đô. Ly cà phê ấy khiến ông đặc biệt ấn tượng. Nhưng thay vì sao chép nguyên bản, ông bắt đầu suy nghĩ về cách biến tấu để tạo ra hương vị riêng.
“Cà phê muối ở Huế rất ngon, nhưng tôi nghĩ mình có thể pha chế theo cách khác để vị đậm hơn, kích thích vị giác hơn”, ông chia sẻ.
Sau khi quay lại TP.HCM, ông quyết định tái khởi nghiệp lần hai bằng một chiếc xe đẩy nhỏ trên đường Cộng Hòa.
Khác với kiểu pha truyền thống để cà phê chảy qua phin nóng rồi nhỏ xuống lớp kem muối bên dưới, ông Long chọn cách pha sẵn để giữ độ béo và sánh mịn của thức uống. Công thức ấy được ông thử đi thử lại rất nhiều lần mới hoàn thiện.
Thời điểm ông Long bán cà phê muối, thức uống này vẫn chưa phổ biến tại TP.HCM. Các quán lớn thường bán với giá từ 35.000 đến 70.000 đồng mỗi ly.
Sau khi tính toán kỹ, ông quyết định đi theo hướng hoàn toàn khác: bán cà phê muối giá bình dân. Ban đầu, mỗi ly chỉ có giá 15.000 đồng, sau này tăng lên 18.000 đồng. Theo ông, ai cũng xứng đáng được uống một ly cà phê ngon, kể cả người lao động phổ thông hay sinh viên.
Bước ngoặt lớn đến khi con gái và cháu của ông quay video xe cà phê rồi đăng lên TikTok. Những clip giản dị về người đàn ông lớn tuổi kiên trì bán cà phê ven đường nhanh chóng thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng. Thương hiệu “Cà phê muối chú Long” bắt đầu được nhiều người biết đến. Có ngày, ông bán hơn 500 ly cà phê. Chỉ trong khoảng 6 tháng, ông trả hết khoản nợ từ lần khởi nghiệp thất bại trước đó.
Sau khi thương hiệu được biết đến rộng rãi, ông Long bắt đầu mở rộng mô hình ra nhiều tỉnh, thành phố. Đến nay, chuỗi “Cà phê muối chú Long” đã có hơn 50 cửa hàng trên cả nước và vẫn tiếp tục khai trương thêm mỗi tháng. Tuy nhiên, điều đặc biệt là ông Long không chọn mô hình nhượng quyền – hướng đi phổ biến của nhiều thương hiệu F&B hiện nay.
Theo ông, những ngày đầu từng có người học công thức rồi bán dưới tên khác nhưng chất lượng không đồng đều, khiến khách hàng hiểu nhầm về thương hiệu. Từ trải nghiệm đó, ông quyết định tự phát triển hệ thống và trực tiếp đào tạo nhân sự để đảm bảo chất lượng đồng nhất ở mọi cửa hàng.
“Tôi nghĩ cuộc đời tới tuổi này rồi không thể quay đầu nữa. Nếu thất bại là thua luôn, nên tôi chọn tự đi trên con đường của mình”, ông nói.
Khi chuỗi quán dần ổn định, ông Long bắt đầu thực hiện điều mình ấp ủ từ lâu: Mở Bếp ăn 0 đồng chú Long. Bếp hoạt động từ cuối năm 2023 đến nay, phục vụ các suất ăn chay miễn phí cho người khó khăn. Nguyên liệu được nhập và chế biến trong ngày để đảm bảo chất lượng.
Đặc biệt, bếp không nhận tài trợ tiền mặt. Một phần chi phí được trích từ lợi nhuận kinh doanh, phần còn lại do mạnh thường quân hỗ trợ nguyên liệu và nhu yếu phẩm.
Theo ông Long, điều ông mong nhất là có đủ sức khỏe để tiếp tục làm việc và giúp được nhiều người hơn nữa. Ở tuổi U60, ông Dương Thanh Long vẫn trực tiếp đi kiểm tra từng chi nhánh, trò chuyện với khách hàng và lắng nghe mọi góp ý trên mạng xã hội.
Ông thừa nhận bản thân còn nhiều thiếu sót trong quản lý và dịch vụ, nhưng luôn biết ơn những phản hồi chân thành từ khách hàng, đặc biệt là giới trẻ.
Nhìn lại hành trình đã qua, ông cho rằng mình chưa từng xem những năm tháng cơ cực là thất bại. Chính những trải nghiệm ấy tạo nên bản lĩnh để ông đứng dậy sau biến cố lớn nhất cuộc đời.
“Thành công không có nghĩa là chưa từng thất bại. Quan trọng nhất là cách mình đối diện với mọi chuyện”, ông nhắn nhủ. Từ một xe đẩy nhỏ ven đường đến chuỗi cà phê phủ khắp nhiều tỉnh thành, câu chuyện của “chú Long cà phê muối” cho thấy khởi nghiệp không bao giờ là quá muộn nếu vẫn còn đủ niềm tin và sự kiên trì.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/tu-xe-day-via-he-den-chuoi-ca-phe-phu-khap-ca-nuoc-hanh-trinh-khoi-nghiep-tuoi-u60-cua-chu-long-ca-phe-muoi-1447514.html
