Giữa làn sóng khởi nghiệp nông thôn đang dần trở thành xu hướng, câu chuyện của Lê Thị Thơ – cô gái sinh năm 1995 tại Hà Tĩnh – nổi lên như một minh chứng cho tinh thần dám nghĩ khác, làm khác. Từ một ý tưởng tưởng chừng “liều lĩnh”, cô đã từng bước xây dựng thương hiệu nước mắm cà cuống mang dấu ấn riêng, góp phần nâng tầm sản phẩm truyền thống quê hương.
Từ quan sát thị trường đến quyết định đi con đường riêng
Tốt nghiệp Khoa Kinh tế, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Lê Thị Thơ từng làm việc trong lĩnh vực phân phối gia vị tại Hà Nội. Chính trải nghiệm này đã giúp cô nhận ra một xu hướng rõ rệt: người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến sản phẩm tự nhiên, truyền thống, đặc biệt là các loại nước mắm nguyên chất.
Quan sát thị trường, Thơ nhận thấy những cái tên như Phú Quốc, Phan Thiết hay Cát Hải đã có vị thế vững chắc. Trong khi đó, Hà Tĩnh – quê hương của cô – dù có nghề làm mắm lâu đời nhưng vẫn thiếu một thương hiệu đủ mạnh để tạo dấu ấn.
Từ đó, một ý tưởng táo bạo hình thành: kết hợp nước mắm truyền thống với tinh dầu cà cuống – một nguyên liệu quý hiếm, có mùi thơm đặc trưng, vốn được xem là “gia vị của người sành ăn”. Đây không chỉ là cách tạo ra sản phẩm khác biệt, mà còn là hướng đi nhằm chinh phục phân khúc khách hàng cao cấp.
Ý tưởng này ngay từ đầu đã đối mặt với không ít hoài nghi. Cà cuống khó nuôi, nguồn nguyên liệu khan hiếm, trong khi việc kết hợp với nước mắm truyền thống gần như chưa có tiền lệ rõ ràng. Tuy nhiên, với Thơ, chính sự khác biệt lại là cơ hội để khẳng định giá trị.
Năm 2022, Thơ cùng chồng quyết định thành lập doanh nghiệp để hiện thực hóa ý tưởng. Thay vì phụ thuộc nguồn nguyên liệu bên ngoài, họ lựa chọn tự nuôi cà cuống để chủ động sản xuất.
Nhưng con đường ấy không hề bằng phẳng. Lứa cà cuống đầu tiên chết chỉ sau một tháng vì không thích nghi môi trường. Những lần tiếp theo, cà cuống non chết vì thiếu thức ăn, nguồn nước không đảm bảo hoặc thay đổi môi trường quá sớm. Tổng cộng, cô trải qua đến năm lần thất bại liên tiếp.
Mỗi lần thất bại là một lần mất vốn, nhưng cũng là thêm một bài học. Thơ dần hiểu rằng, cà cuống là loài cực kỳ nhạy cảm, đặc biệt với nguồn nước và điều kiện sống. Chỉ cần sai lệch nhỏ về độ pH, ánh sáng hay thức ăn, cả đàn có thể bị ảnh hưởng.
Sau nhiều thử nghiệm, đến lần thứ năm, mọi quy trình mới dần ổn định. Cô kiểm soát tốt nguồn nước, xây dựng môi trường nuôi phù hợp và điều chỉnh quy trình chăm sóc theo từng giai đoạn phát triển. Khi đàn cà cuống bắt đầu sinh trưởng ổn định, đó cũng là lúc những chum nước mắm đầu tiên đạt độ “chín” sau thời gian ủ dài.
Tinh dầu cà cuống – chỉ có ở con đực – được xử lý cẩn thận rồi đưa vào từng chai nước mắm nguyên chất, tạo nên hương vị thơm cay rất riêng. Sự kết hợp này không chỉ mang tính sáng tạo mà còn mở ra một hướng đi mới cho sản phẩm truyền thống.
Đưa đặc sản quê nhà ra thị trường và tạo dấu ấn riêng
Đầu năm 2023, những chai nước mắm cà cuống mang thương hiệu “Làng Xưa” chính thức ra mắt thị trường. Với mức giá khoảng 400.000 đồng/lít, sản phẩm hướng đến nhóm khách hàng yêu thích sự tinh tế và sẵn sàng chi trả cho trải nghiệm ẩm thực khác biệt.
Không dừng lại ở nước mắm, cơ sở của Thơ còn cung cấp cà cuống giống, trứng và cà cuống thương phẩm, tạo thêm nguồn thu và đa dạng hóa mô hình kinh doanh. Với diện tích khoảng 400 m², hàng trăm cặp giống và hàng nghìn con thương phẩm, mô hình bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt.
Sau thời gian ngắn, sản phẩm đã tìm được chỗ đứng trên thị trường. Khách hàng không chỉ đến từ Hà Tĩnh mà còn mở rộng ra nhiều tỉnh, thành như Nghệ An, Hưng Yên hay Đà Nẵng. Doanh thu đạt hơn 1 tỷ đồng mỗi năm – một con số đáng ghi nhận với mô hình khởi nghiệp nông thôn.
Không chỉ bán sản phẩm, Thơ còn mở cửa đón người dân đến tham quan, học hỏi. Cô sẵn sàng chia sẻ kỹ thuật nuôi cà cuống và cam kết bao tiêu sản phẩm, góp phần lan tỏa mô hình kinh tế mới đến cộng đồng.
Năm 2024, mô hình này được ghi nhận với giải nhì tại cuộc thi dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn tỉnh Hà Tĩnh – một dấu mốc quan trọng trong hành trình phát triển.
Từ một ý tưởng khác biệt đến một thương hiệu có chỗ đứng, hành trình của Lê Thị Thơ cho thấy giá trị của sự kiên trì và dám đổi mới. Trong bối cảnh nhiều sản phẩm truyền thống đang tìm cách thích nghi với thị trường hiện đại, câu chuyện này mở ra một hướng đi đáng suy ngẫm: đổi mới không phải là từ bỏ cũ, mà là làm mới những giá trị đã có bằng tư duy khác biệt.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/tu-y-tuong-tao-bao-co-gai-9x-dua-dac-san-que-thanh-mo-hinh-khoi-nghiep-tien-ty-1440254.html
