Chủ tịch PVCFC: Chúng tôi luôn hướng đến việc tạo ra các giá trị dài hạn, bền vững

Biến động của thị trường phân bón nửa đầu năm nay rất lớn, khá ngược với 2025. Yếu tố nào đem lại những kỷ lục doanh thu liên tục cho PVCFC?

Năm 2025, thị trường có mức độ biến động không lớn, bình ổn so với các năm khác. PVCFC đã phát huy được ưu thế quy mô, sản phẩm, và nhờ đóng góp tích cực của hoạt động quản trị nên đã đạt kết quả tích cực.

Năm 2026 lại có mức độ biến động quá lớn. Hậu quả từ xung đột Nga – Ukraine, đặc biệt là chiến sự Israel-Mỹ và Iran đã làm thị trường dao động cực lớn, song không lặp lại mức đỉnh năm 2022 (hậu COVID-19). Giá dầu vừa qua cao nhất cũng chỉ vượt 120 USD/thùng.

PVCFC có hệ thống dự báo và năng lực quản trị tốt nên thích ứng rất nhanh. Việc cân đối giữa hoạt động kinh doanh phân phối trong nước và xuất khẩu được quyết định từ sớm, giúp 2 quý đầu năm đạt thành quả vượt năm trước rất nhiều.

Sau nửa đầu năm rực sáng, Ông đánh giá khả năng tăng trưởng vượt kỷ lục năm trước ra sao?

Xin chia sẻ thêm, PetroVietnam đã giao cho chúng tôi những chỉ tiêu rất thách thức. Kế hoạch năm 2026 công bố là hơn 17.6 ngàn tỷ đồng doanh thu, nhưng kế hoạch quản trị của Tập đoàn giao tới 19 ngàn tỷ đồng, cao hơn công bố 11%. Đây là chỉ số đánh giá năng lực hoàn thành nhiệm vụ quản trị của người đại diện phần vốn, do đó chúng tôi phải hết sức nỗ lực trong 2 quý còn lại.

Không chỉ vậy, 2026 là năm bản lề triển khai chiến lược phát triển của PVCFC sang những lĩnh vực kinh doanh mới. Cổ đông lớn là PetroVietnam đã phê duyệt kế hoạch mục tiêu 5 năm (2026-2030) tập trung vào ba lĩnh vực: Phân bón, Khí công nghiệp – Hóa chất, và Công nghệ sinh học – Chế biến sau thu hoạch.

Mảng Khí công nghiệp – Hóa chất sẽ phát triển theo chiều sâu để kế thừa năng lực lõi của PVCFC về công nghệ hóa khí, hóa chất ở nhà máy đạm, tận thu xử lý các phát thải để đa dạng hóa sản phẩm.

Mảng còn lại được phát triển theo chiều rộng, hướng tới đối tượng khách hàng lớn nhất là nông dân và ngành nông nghiệp. Trung tâm R&D đã nghiên cứu lâu dài về đất đai thổ nhưỡng, quy trình canh tác và phân bón thích hợp, với mục tiêu đồng hành, dẫn dắt sự phát triển của ngành nông nghiệp Việt Nam.

Mở rộng sang nhiều mảng, Công ty quản trị rủi ro phân tán nguồn lực thế nào?

PVCFC có hệ thống nhận diện, đánh giá rủi ro bài bản. Quản trị rủi ro không phải là thấy khó mà lui, mà làm sao để lợi nhuận thu về phải cao hơn chi phí bỏ ra, hoạt động không bị gián đoạn, và các quyết định nằm trong khẩu vị rủi ro đã được nhận diện.

Cách làm của chúng tôi khi bước sang lĩnh vực mới là “nghĩ lớn nhưng làm nhỏ”. Tức là đi từ quy mô nhỏ, xây dựng mô hình thử nghiệm (sandbox) trước để kiểm soát rủi ro. Khi thử nghiệm thành công, chúng tôi mới tiến hành mở rộng quy mô và xây dựng hệ thống quản trị song hành để thích ứng với sự mở rộng đó.

Việc đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường lớn như Mỹ và Úc có khiến Công ty gặp rủi ro về các rào cản bảo hộ thương mại và thuế quan?

An ninh lương thực luôn là vấn đề được các quốc gia đặt lên hàng đầu. Như Trung Quốc, khi giá năng lượng thay đổi tác động đến giá phân bón, đã lập tức hạn chế xuất khẩu phân bón để ưu tiên cho sản xuất lương thực trong nước.

Trong khi các chính sách thuế quan đóng vai trò như một công cụ cân bằng giữa các khối và nước lớn, phân bón thường không được tính vào. Chính phủ Mỹ hiện vẫn không áp thuế lên phân bón, hoặc chỉ áp rất ngắn hạn. Ngay cả CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon) của châu Âu dự kiến áp dụng lên phân bón vào năm 2027 cũng đã được hoãn lại, do đánh giá tác động ảnh hưởng quá lớn đến nông dân và an ninh lương thực.

Phân bón là loại hàng hóa thiết yếu đi liền với năng lượng, tác động trực tiếp đến nhu cầu cơ bản nhất. Nên đến nay, các nước vẫn rất cân nhắc khi áp dụng các chính sách thuế khắt khe.

Ông có thể chia sẻ thêm về thị phần các sản phẩm chính của PVCFC, cả trong nước và xuất khẩu

Nhờ việc quan tâm phát triển hệ thống kênh phân phối từ cấp 1, cấp 2 đến người tiêu dùng cuối cùng là nông dân qua các chương trình khuyến mãi, hội thảo, mô hình trải nghiệm thực chứng và đẩy mạnh nền tảng số, thị phần của PVCFC vẫn rất mạnh.

Cụ thể, thị phần Urê tại khu vực ĐBSCL chiếm xấp xỉ trên dưới 60%; Đông Nam Bộ và Tây Nguyên chiếm khoảng 30%; miền Trung khoảng 18%; miền Bắc khoảng 10%.

Đối với mảng NPK, dây chuyền sản xuất của PVCFC có công suất 300 ngàn tấn/năm đã hoạt động từ năm 2022. Đến năm 2024, PVCFC thực hiện M&A thành công Công ty Phân bón Hàn Việt (KVF) với công suất 360 ngàn tấn/năm, nâng gấp đôi năng lực sản xuất mảng NPK.

Mục tiêu của chúng tôi khi M&A KVF rất rõ ràng: Nâng cao năng lực sản xuất; mở rộng thị phần NPK; và tận dụng vị trí đắc địa của KVF tại KCN Hiệp Phước (gần TP.HCM, cận vùng Đông Nam Bộ và Tây Nguyên) để đầu tư thành trung tâm tồn trữ nguyên liệu, sản phẩm tiếp cận thị trường.

KVF đang hoạt động rất hiệu quả, đóng góp khoảng 40% cơ cấu doanh thu NPK. So với toàn Công ty, quy mô đóng góp khoảng 8-9%.