Chủ tịch Trương Thị Lệ Khanh lý giải vì sao Vĩnh Hoàn vẫn “đặt cược” vào cá tra

Chủ tịch Trương Thị Lệ Khanh lý giải vì sao Vĩnh Hoàn vẫn “đặt cược” vào cá tra

Cá tra tiếp tục được xác định là trụ cột dài hạn của CTCP Vĩnh Hoàn (HOSE: VHC), khi dư địa của ngành này được đánh giá vẫn còn rất lớn và chưa khai thác hết.

Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026 sáng 05/05, Chủ tịch HĐQT Trương Thị Lệ Khanh bác bỏ quan điểm cho rằng Vĩnh Hoàn sẽ “bỏ cá tra để chạy theo ngành khác”. Theo bà, nếu nhìn toàn bộ chuỗi giá trị hiện nay, ngành này mới khai thác khoảng một nửa tiềm năng. “Chúng tôi làm cá tra gần 30 năm, hiểu rất rõ ngành. Không gian phát triển vẫn còn, thậm chí còn 50% chưa làm hết”, bà Khanh trả lời cổ đông.

Ngoài kinh nghiệm nội tại, biến động thị trường cho thấy nguồn cung cá thịt trắng từ khai thác biển liên tục suy giảm, trong khi chi phí đánh bắt và giá bán tăng mạnh. Điều đó khiến nhiều nhà nhập khẩu, nhất là tại châu Âu, bắt đầu tìm kiếm lựa chọn thay thế có giá hợp lý hơn.

Trong bối cảnh đó, cá tra dần trở thành thực phẩm “vừa túi tiền” nhưng vẫn đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng. Lãnh đạo VHC cho biết sản phẩm hiện đã được chấp nhận rộng rãi hơn, kể cả tại các thị trường từng khá khắt khe như Đức hay Tây Ban Nha.

Quang cảnh phiên họp ĐHĐCĐ thường niên của Vĩnh Hoàn sáng 05/05 – Ảnh: Tử Kính

Tại Mỹ, từng là điểm nghẽn vì rào cản thuế và kỹ thuật, tình hình cũng đã cải thiện. Việc giảm thuế chống bán phá giá giúp năng lực cạnh tranh tốt hơn, củng cố niềm tin khách hàng. Khi hàng hóa phải qua kiểm tra 100% của USDA trước khi lưu hành, yếu tố chất lượng gần như không còn bị nghi ngờ.

“Khi đã qua được các rào cản này, cơ hội sẽ mở ra với hiệu ứng cộng hưởng”, bà Khanh chỉ ra, nhấn mạnh các yếu tố bên ngoài như xung đột Nga – Ukraine hay căng thẳng Trung Đông đang làm tăng chi phí cá biển, qua đó tạo thêm dư địa cho cá tra mở rộng thị phần. 

Chiến lược “bám cá tra” cũng xuất phát từ việc Doanh nghiệp nhìn thẳng vào điểm yếu của ngành. Theo người đứng đầu Vĩnh Hoàn, khâu con giống nhiều năm qua chưa được đầu tư tương xứng, dù là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí nuôi và chất lượng sản phẩm. Vì vậy, Công ty tập trung cải thiện khâu này bằng việc thành lập đơn vị chuyên về giống và đầu tư bài bản hơn cho hoạt động nghiên cứu, phát triển. 

Công ty cũng đã đưa thêm nhân sự chuyên môn sâu vào thành phần quản trị. Cụ thể, ông Nguyễn Văn Triều – một Tiến sĩ Nuôi trồng Thủy sản, Phó Trưởng Khoa Công nghệ nuôi trồng thủy sản của Đại học Cần Thơ – được mời tham gia HĐQT, với kỳ vọng bổ sung năng lực nghiên cứu và phát triển giống.

Tổng Giám đốc Nguyễn Ngô Vi Tâm bổ sung thêm, cá tra ngoài việc là một mặt hàng xuất khẩu, còn là nguồn protein quan trọng trong nhóm thủy sản, có lợi thế rõ khi đặt cạnh các loại thực phẩm khác.

Bà Tâm cho biết, qua các hội nghị quốc tế mà Doanh nghiệp tham gia, xu hướng tiêu thụ đang dần dịch chuyển sang những nguồn protein có chi phí hợp lý, ổn định nguồn cung và dễ kiểm soát chất lượng. Theo đó, cá tra đáp ứng khá đầy đủ các tiêu chí, từ khả năng nuôi trồng quy mô lớn đến việc phát triển đa dạng sản phẩm, từ hàng cơ bản đến giá trị gia tăng.

“Cơ hội cho nuôi trồng thủy sản nói chung và cá tra nói riêng đang mở rộng nếu đặt trong tương quan với các nguồn thực phẩm khác”, bà Tâm nói, đồng thời nhấn mạnh trong 3-5 năm tới, dư địa của cá tra vẫn được đánh giá tích cực.

Ông Nguyễn Văn Triều (thứ ba từ trái sang) trở thành Thành viên độc lập HĐQT của Vĩnh Hoàn – Ảnh: Tử Kính

Muốn làm cá rô phi bài bản như cá tra

Liên quan đến cá rô phi, được nhiều cổ đông quan tâm, lãnh đạo Vĩnh Hoàn dành thời gian trao đổi khá kỹ. Theo bà Khanh, Vĩnh Hoàn đã tìm hiểu và thử nghiệm cá rô phi từ 20 năm trước. Tuy nhiên, ở giai đoạn đó, cơ hội chưa thực sự rõ ràng khi xuất khẩu sang châu Âu còn hạn chế, mô hình nuôi chưa phát triển đủ quy mô.

Bối cảnh hiện nay đã khác khi nhu cầu cá thịt trắng tăng lên, còn nguồn cung từ khai thác biển ngày càng thu hẹp, tạo thêm dư địa cho cá rô phi. Dù vậy, bà Khanh cho rằng đây là sân chơi mang tính toàn cầu với sự tham gia của nhiều quốc gia, trong đó Trung Quốc đang chi phối nguồn cung, bên cạnh các đối thủ như Indonesia hay Malaysia.

“Nếu đặt lên bàn cân, cá tra vẫn là lợi thế gần như độc quyền của Việt Nam, còn cá rô phi là cuộc cạnh tranh rộng giữa các quốc gia”, bà nói, đồng thời cho rằng Việt Nam vẫn có cơ hội nếu đi theo hướng nâng chất lượng, thậm chí có thể vượt một số nguồn cung hiện tại như Trung Quốc.

Dù vậy, cách làm của Vĩnh Hoàn không đi theo hướng tận dụng cơ hội ngắn hạn. Theo bà Khanh, nếu muốn phát triển bền vững, vẫn phải bắt đầu từ con giống, quy hoạch vùng nuôi và xây dựng chuỗi cung ứng hoàn chỉnh – tương tự cách đã làm với cá tra.

Công ty đã triển khai một số bước ban đầu như hợp tác phát triển giống, nuôi thử nghiệm và sản xuất ở quy mô nhỏ, tận dụng hệ thống bán hàng sẵn có để thăm dò thị trường. Công ty cũng có kế hoạch chuẩn bị quỹ đất riêng cho vùng nuôi cá rô phi trong dài hạn, do đặc thù nuôi khác với cá tra.

Ngoài ra, nhà máy thức ăn thủy sản cũng được tính toán mở rộng để có thể sản xuất thêm thức ăn cho cá rô phi, nhằm kiểm soát chuỗi từ đầu vào đến đầu ra. Tuy nhiên, toàn bộ quá trình này sẽ được triển khai từng bước, không đưa vào kế hoạch kinh doanh chính thức trong giai đoạn hiện tại.

Ban Điều hành cũng xác nhận trong kế hoạch năm 2026 chưa ghi nhận doanh thu hay lợi nhuận từ cá rô phi, do mảng này vẫn chiếm tỷ trọng nhỏ. Sau giai đoạn thử nghiệm và đánh giá, Công ty mới cân nhắc đưa vào kế hoạch dài hạn.

Vĩnh Hoàn xác định trước hết phải làm thật tốt cá tra, đây vẫn là lợi thế gần như độc tôn của Việt Nam trên thị trường xuất khẩu; còn cá rô phi là lĩnh vực cạnh tranh cao và phụ thuộc nhiều vào yếu tố chính sách, thuế quan.

Ngoài trụ cột cá tra, Vĩnh Hoàn tiếp tục mở rộng sang các mảng như trái cây, sản phẩm từ gạo hay collagen để bổ trợ, tận dụng hệ thống bán hàng và nền tảng sẵn có nhằm gia tăng giá trị, chứ không thay thế vai trò cốt lõi.

Trong đó, mảng collagen đã phát triển hơn 10 năm, hiện mang lại doanh thu 900-1,000 tỷ đồng và biên lợi nhuận cao hơn so với sản phẩm truyền thống. Công ty đang chuyển hướng sang các dòng sản phẩm cao cấp để hạn chế cạnh tranh về giá.

Đơn hàng Mỹ tăng trở lại, chi phí nuôi vẫn áp lực

Liên quan đến tình hình sản xuất kinh doanh, Tổng Giám đốc Nguyễn Ngô Vi Tâm cho biết chi phí nuôi dự kiến tiếp tục tăng do giá thức ăn và con giống, nên việc chủ động đầu vào vẫn là yếu tố then chốt để giữ biên lợi nhuận. Đây cũng là lý do Doanh nghiệp đẩy mạnh ươm giống và mở rộng vùng nuôi trong thời gian qua.

Quý 1/2026, mảng cá tra ghi nhận tăng trưởng 2 chữ số cả về sản lượng lẫn giá bán so với cùng kỳ. Giá bán được điều chỉnh theo chi phí đầu vào, trong khi sản lượng cải thiện nhờ chủ động nguồn nguyên liệu, khác với tình trạng thiếu hụt từng xảy ra năm trước. Nhờ đó, doanh thu tăng 11% và lợi nhuận tăng 38%.

Trong các quý tới, áp lực chi phí vẫn còn khi giá con giống và thức ăn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Theo Ban Lãnh đạo, việc điều chỉnh giá bán sẽ phụ thuộc vào cung – cầu từng thị trường và tương quan với các sản phẩm thay thế, thay vì quyết định một chiều. Doanh nghiệp vì vậy tiếp tục theo hướng vừa tối ưu chi phí, vừa linh hoạt trong chính sách giá để duy trì sức tiêu thụ.

Về vùng nuôi, Công ty duy trì tỷ lệ tự chủ 70% và có thể nâng lên 80% khi cần. Cách làm này giúp linh hoạt, đảm bảo nguồn nguyên liệu, tham gia thị trường để nắm bắt biến động giá.

Ở thị trường Mỹ, Vĩnh Hoàn đặt mục tiêu duy trì 50% thị phần. Công ty không trữ hàng mà bán theo hình thức “mua đứt bán đoạn”, nên tồn kho chỉ phát sinh trong thời gian chờ thông quan và kiểm tra. Sau giai đoạn biến động thuế, lượng tồn kho tại Mỹ hiện ở mức thấp, kéo theo nhu cầu đặt hàng tăng trở lại. Công ty cho biết đã nhận được nhiều đơn hàng cho quý 2 và nửa cuối năm 2026, kỳ vọng thị trường này tiếp tục tăng trưởng và có dư địa cải thiện giá bán.

Bên cạnh Mỹ, nhu cầu tại châu Âu và một số thị trường châu Á cũng đang cải thiện. Doanh nghiệp tiếp tục theo chiến lược đa thị trường, tập trung vào nhóm khách hàng coi trọng chất lượng và thương hiệu, thay vì cạnh tranh bằng giá, nhằm duy trì biên lợi nhuận ổn định trước bối cảnh chi phí đầu vào biến động.

Cho năm 2026, Vĩnh Hoàn đặt kế hoạch doanh thu hợp nhất 14,000 tỷ đồng, tăng 16% so với năm trước; lợi nhuận ròng 1,600 tỷ đồng, tăng 13%. Với kết quả quý đầu năm và diễn biến đơn hàng hiện tại, Ban Điều hành cho rằng Doanh nghiệp đang có nền tảng thuận lợi để hướng tới hoàn thành mục tiêu, dù áp lực chi phí vẫn là yếu tố cần theo dõi.

* Lợi nhuận ròng quý 1 của Vĩnh Hoàn tăng 38%, tạm ứng nhân viên hơn 300 tỷ

Tử Kính

FILI

– 17:02 05/05/2026