Đầu tư chứng khoán: Đừng chỉ mải tìm siêu cổ phiếu

Đầu tư chứng khoán: Đừng chỉ mải tìm siêu cổ phiếu

Tại hội thảo trực tuyến “Chọn cá mập hay chọn cả đại dương?” vào chiều ngày 14/10, các diễn giả nhận định VN-Index đang ở quanh vùng hỗ trợ ngắn hạn, trong khi một số nhóm ngành có diễn biến tích cực hơn thị trường chung. Nhà đầu tư được khuyến nghị ưu tiên cổ phiếu có định giá hấp dẫn, đa dạng hóa danh mục và hướng đến tầm nhìn dài hạn.

Thị trường phân hóa, ưu tiên tầm nhìn dài hạn

Chia sẻ tại hội thảo, TS. Lê Đức Khánh – Giám đốc Phân tích Chứng khoán VPS nhận định VN-Index đã trải qua nhiều giai đoạn biến động mạnh trong năm nay, có thời điểm dao động trong biên độ 100-150 điểm. Hiện chỉ số ở quanh ngưỡng 1,700 điểm, cũng là vùng được ông đánh giá là hỗ trợ khá mạnh trong ngắn hạn.

Diễn biến hiện tại cho thấy sự phân hóa với một số nhóm ngành tích cực hơn mặt bằng chung. Gần đây, hóa chất, cảng biển, vận tải biển, phân đạm, tiện ích và thủy sản là những nhóm có diễn biến khả quan hơn.

Về giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài, ông Khánh cho biết khối ngoại đã bán ròng khoảng 2-3 năm qua, nhưng quy mô đang giảm dần. Giá trị bán ròng hiện vào khoảng 200-300 tỷ đồng mỗi phiên, không quá lớn so với quy mô giao dịch toàn thị trường.

Ông kỳ vọng xu hướng bán ròng sẽ thu hẹp sau giai đoạn nâng hạng chính thức, mở ra khả năng dòng vốn ngoại quay lại mua ròng từ năm 2027.

Trong bối cảnh thị trường còn biến động, ông Khánh cho rằng nhà đầu tư có thể cân nhắc chiến lược đầu tư giá trị, mua và nắm giữ cổ phiếu với tầm nhìn dài hạn. Một phương án khác là xây dựng danh mục mô phỏng rổ chỉ số, gồm những cổ phiếu hàng đầu đại diện cho các nhóm ngành và đáp ứng những tiêu chí nhất định, nhằm giúp danh mục có mức sinh lời tương đối ổn định và bám sát thị trường.

Với nhà đầu tư có kinh nghiệm, việc lựa chọn cổ phiếu riêng lẻ vẫn có thể mang lại cơ hội, nhưng cần dựa trên các tiêu chí như vị thế doanh nghiệp, định giá hấp dẫn, tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận, khả năng duy trì thu nhập ổn định hoặc triển vọng tăng trưởng đột biến. Dù vậy, ngay cả khi chọn đúng doanh nghiệp, việc mua không đúng thời điểm vẫn có thể khiến nhà đầu tư phải chờ đợi lâu hơn.

Nhà đầu tư trong một số giai đoạn cũng có thể kết hợp danh mục gồm một rổ cổ phiếu với một vài mã được lựa chọn riêng. Theo ông Khánh, tìm kiếm “siêu cổ phiếu” luôn là mong muốn của nhà đầu tư, nhưng thành công còn phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm và trải nghiệm thực tế.

Ở góc độ phân bổ tài sản, ông Khánh cho rằng nhà đầu tư thận trọng nên phân bổ nguồn vốn giữa tiền gửi, chứng chỉ quỹ, trái phiếu và cổ phiếu. Tỷ trọng dành cho cổ phiếu trong năm nay có thể ở mức 30%, 40% hoặc 50% tổng tài sản.

Ông đánh giá cổ phiếu vẫn là kênh đầu tư đáng quan tâm, song sẽ có những giai đoạn thị trường không thuận lợi cho việc mua và nắm giữ trong ngắn hạn. Nhà đầu tư nên cân nhắc thời gian nắm giữ dài hơn, chẳng hạn đến năm 2027, thay vì chỉ tập trung vào biến động trong tháng 10 và tháng 11. Khi thị trường điều chỉnh và nhiều cổ phiếu lùi về vùng định giá hấp dẫn, mua và nắm giữ có thể là lựa chọn đáng cân nhắc.

Các chuyên gia chia sẻ tại hội thảo “Chọn cá mập hay chọn cả đại dương” ngày 14/10. Từ trái qua phải: Bà Bùi Trúc Quỳnh, TS. Lê Đức Khánh và bà Lê Thị Lệ Hằng – Ảnh: VPS

Hạn chế cảm xúc, đầu tư theo mục tiêu

Theo bà Bùi Trúc Quỳnh – Trưởng Phòng Tư vấn tài chính Hội sở VPS, dù đã chuẩn bị tâm lý và xây dựng kế hoạch, nhà đầu tư vẫn có thể để cảm xúc lấn át lý trí. Việc liên tục theo dõi bảng điện dễ tạo tâm lý hưng phấn, khiến nhà đầu tư mua vào khi giá đã tăng nóng.

Tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội cũng thường xuất hiện khi một cổ phiếu tăng mạnh và liên tục được nhắc đến trong các hội nhóm hoặc giữa bạn bè. Khi đó, nhà đầu tư dễ mua đuổi ở vùng giá cao thay vì đánh giá lại triển vọng và định giá doanh nghiệp. Một nghịch lý khác là nhà đầu tư thường thiếu kiên nhẫn với cổ phiếu đang có lãi nhưng lại chủ quan với cổ phiếu thua lỗ.

Bà Quỳnh cũng cho rằng nhà đầu tư cá nhân thường đánh giá thấp những bất lợi của mình khi tìm kiếm các cổ phiếu có khả năng vượt trội so với thị trường. Trong khi các tổ chức và quỹ đầu tư quy mô lớn có đội ngũ chuyên gia, công cụ phân tích, khả năng tiếp cận doanh nghiệp và ứng dụng thuật toán, trí tuệ nhân tạo (AI), nhà đầu tư cá nhân thường hạn chế hơn về thời gian, thông tin và nguồn lực.

“Vì vậy, nếu xét trên từng giao dịch, nhà đầu tư cá nhân không có nhiều lợi thế so với tổ chức”, bà Quỳnh nhận định, đồng thời ví việc tham gia thị trường chứng khoán như bước vào “chiến trường” nhưng không có đầy đủ công cụ.

Cũng tại sự kiện, bà Lê Thị Lệ Hằng – Tổng Giám đốc Saigon Capital cho rằng nhà đầu tư không nên bắt đầu bằng những câu hỏi thiên về lợi nhuận ngắn hạn, chẳng hạn có 200 triệu đồng thì sau một thời gian có thể sinh lời bao nhiêu phần trăm. Cách tiếp cận này dễ khiến họ liên tục theo dõi tài khoản, bị cuốn theo diễn biến thị trường và chán nản bán ra khi thị trường giảm.

Theo bà Hằng, câu hỏi đầu tiên nên là khoản đầu tư sẽ giúp nhà đầu tư tiến gần đến mục tiêu tài chính nào, chẳng hạn mua nhà hoặc tích lũy quỹ học tập cho con. Khi xác định được mục tiêu và thời gian thực hiện, nhà đầu tư có thể tính toán số vốn ban đầu, khoản tiết kiệm cần tích lũy mỗi tháng và phương án phân bổ tài sản phù hợp.

Thay vì chỉ tập trung vào việc sẽ kiếm được bao nhiêu, nhà đầu tư cần xây dựng lộ trình đầu tư phù hợp với mục tiêu tài chính và khả năng tích lũy của mình.

Huy Khải

FILI

– 10:20 15/10/2026