AI làm thay đổi dòng tiền công nghệ toàn cầu
Làn sóng trí tuệ nhân tạo đang kéo chi tiêu công nghệ toàn cầu tăng mạnh, song không phải mọi phân khúc trong ngành công nghệ đều hưởng lợi theo cùng một cách. Với nhóm doanh nghiệp dịch vụ công nghệ thông tin (trong đó có FPT và CMG), AI vừa mở ra dư địa mới ở các mảng chuyển đổi số, phân tích dữ liệu, an ninh mạng và trung tâm dữ liệu, vừa tạo sức ép lên mô hình gia công phần mềm truyền thống vốn dựa nhiều vào nhân sự và số giờ tính phí.
Trong báo cáo ngành công nghệ thông tin mới công bố, Chứng khoán HSC cho rằng các nhà cung cấp dịch vụ CNTT toàn cầu vẫn gặp khó khăn trong việc quay lại đà tăng trưởng mạnh. Nguyên nhân đến từ việc khách hàng doanh nghiệp còn thận trọng trước bất định vĩ mô kéo dài, đồng thời có xu hướng quan sát thêm các diễn biến mới của AI trước khi đưa ra quyết định đầu tư quy mô lớn.
Theo HSC, sự phát triển nhanh của GenAI và các chương trình AI tự vận hành đang tạo áp lực ngày càng rõ lên mô hình gia công phần mềm truyền thống. Đây là mô hình từng được xây dựng dựa trên lợi thế chi phí lao động, nguồn kỹ sư quy mô lớn và khả năng tăng doanh thu theo số giờ làm việc được tính phí. Khi AI có thể hỗ trợ viết mã, kiểm thử, tự động hóa quy trình hoặc xử lý một số tác vụ phức tạp, lợi thế mở rộng bằng nhân sự không còn rõ nét như trước.
Theo dữ liệu từ Gartner, chi tiêu CNTT toàn cầu năm 2026 được dự báo tăng 13,5%, lên khoảng 6.317 tỷ USD. Tuy nhiên, phần tăng trưởng mạnh nhất lại tập trung vào hệ thống trung tâm dữ liệu và phần mềm doanh nghiệp, thay vì dịch vụ CNTT truyền thống. Cụ thể, chi tiêu cho hệ thống trung tâm dữ liệu được dự báo tăng 55,8%, đạt 788 tỷ USD, trong khi chi tiêu cho phần mềm tăng 15,1%, đạt 1.444 tỷ USD. Ngược lại, dịch vụ CNTT chỉ được dự báo tăng 9%, thấp hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng chung của toàn ngành.
Khoảng cách này cho thấy AI đang tạo ra một chu kỳ đầu tư mới, nhưng dòng tiền trước mắt nghiêng nhiều hơn về hạ tầng, máy chủ GPU, điện toán đám mây, an ninh mạng và các nền tảng phần mềm tích hợp AI. Trong khi đó, các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ CNTT, đặc biệt là nhóm có tỷ trọng lớn ở mảng gia công phần mềm lại đứng trước yêu cầu phải điều chỉnh mô hình hoạt động.
Đáng nói, AI không chỉ tạo ra thêm một nhóm dịch vụ mới để doanh nghiệp công nghệ khai thác, mà còn làm thay đổi cách khách hàng mua dịch vụ. Nếu trước đây nhiều hợp đồng được xây dựng trên cơ sở thời gian làm việc và chi phí phát sinh, thì trong môi trường mới, khách hàng có xu hướng đòi hỏi hiệu quả cao hơn, chi phí thấp hơn và kết quả rõ ràng hơn. Điều này có thể tạo áp lực giảm giá đối với các dịch vụ dựa nhiều vào nhân lực, đồng thời làm chậm nhu cầu tuyển dụng thêm kỹ sư phần mềm.
Chính vì vậy, các doanh nghiệp lớn trong ngành, bao gồm FPT đang chủ động bảo vệ khả năng sinh lời và tái định vị mô hình kinh doanh bằng cách đẩy mạnh đầu tư vào AI, phân tích dữ liệu, an ninh mạng và các dịch vụ chuyển đổi số có giá trị gia tăng cao hơn. Tuy nhiên, khả năng thương mại hóa trên quy mô lớn và mức độ ứng dụng bền vững của AI trong doanh nghiệp vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.
Ở chiều ngược lại, thị trường trong nước vẫn có một số điểm tựa quan trọng. HSC duy trì quan điểm tích cực đối với nhu cầu CNTT nội địa trong năm 2026, khi khu vực công và khu vực tài chính tiếp tục dẫn dắt nhu cầu chuyển đổi số. Theo HSC, năm 2026, nguồn lực dành cho khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được nâng lên khoảng 3,6 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với mức 1 tỷ USD của năm 2025. Các chương trình chính phủ điện tử, định danh số, dịch vụ công trực tuyến, đô thị thông minh và số hóa cấp địa phương tiếp tục tạo thêm nhu cầu đầu tư công nghệ.
Trong quý I/2026, doanh thu của FPT từ khu vực công tăng 50% so với cùng kỳ, cho thấy nhu cầu chuyển đổi số tại các cơ quan quản lý và địa phương vẫn duy trì tích cực. Với khu vực tư nhân, nhóm ngân hàng và tài chính được kỳ vọng tiếp tục là nhóm khách hàng có nhu cầu đầu tư công nghệ cao, qua đó hỗ trợ các doanh nghiệp có hệ sinh thái dịch vụ CNTT và trung tâm dữ liệu như CMG.
FPT và CMG trong bài toán chuyển dịch mô hình tăng trưởng
Với FPT, tác động hai mặt của AI đã bắt đầu thể hiện trong cơ cấu doanh thu. Doanh nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng trong 4 tháng đầu năm 2026, nhưng tốc độ tăng trưởng của các dịch vụ truyền thống đã chậm lại, trong khi chuyển đổi số, AI/phân tích dữ liệu và an ninh mạng trở thành các hướng đi được đẩy mạnh hơn.
FPT ghi nhận doanh thu 4 tháng đầu năm 2026 đạt 17.228 tỷ đồng, tăng 11,6% so với cùng kỳ. Lợi nhuận trước thuế đạt 3.787 tỷ đồng, tăng 17,5%, còn lợi nhuận thuần đạt 3.360 tỷ đồng, tăng 16%. Tốc độ tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận đang thấp hơn mức ghi nhận trong cùng kỳ năm trước.
Trong mảng dịch vụ CNTT nước ngoài, doanh thu và lợi nhuận trước thuế của FPT tăng lần lượt 13% và 10% trong 4 tháng đầu năm. Nhật Bản tiếp tục là thị trường đóng góp lớn, với doanh thu đạt 5.880 tỷ đồng, nâng tỷ trọng trong mảng dịch vụ CNTT nước ngoài lên 47,3%, từ mức 43,5% cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, các thị trường ngoài Nhật Bản ghi nhận mức tăng trưởng khiêm tốn hơn, một phần do các dự án tại Hàn Quốc và Malaysia bị trì hoãn trong bối cảnh bất định vĩ mô toàn cầu.
Điểm đáng chú ý hơn nằm ở sự phân hóa giữa dịch vụ truyền thống và các mảng mới. Theo HSC, doanh thu từ dịch vụ truyền thống của FPT trong 4 tháng đầu năm 2026 chỉ tăng 3% so với cùng kỳ, đạt 6.349 tỷ đồng. Mức này thấp hơn đáng kể so với mức tăng 10% của cùng kỳ năm 2025 và 29% của cùng kỳ năm 2024. HSC cho rằng nguyên nhân chủ yếu đến từ tác động mang tính cấu trúc của áp lực giảm giá do AI, khi khối lượng giờ làm việc tính phí theo mô hình truyền thống suy giảm.
Ngược lại, doanh thu chuyển đổi số của FPT tăng 25,3%, đạt 6.077 tỷ đồng, nâng tỷ trọng đóng góp trong doanh thu mảng dịch vụ CNTT nước ngoài lên 48,9%. Doanh thu từ AI/phân tích dữ liệu tăng 83% so với cùng kỳ, dù FPT chưa công bố số tuyệt đối. Các dự án liên quan đến AI cũng chiếm khoảng 30% tổng giá trị hợp đồng chuyển đổi số ký mới trong 4 tháng đầu năm 2026, chủ yếu tập trung vào tự động hóa quy trình làm việc và triển khai AI Microsoft Copilot.
Sự dịch chuyển này cho thấy FPT không đứng ngoài làn sóng AI, nhưng bài toán đặt ra là tốc độ tăng trưởng của các mảng mới cần đủ lớn để bù đắp áp lực từ mảng truyền thống. Theo HSC, FPT cũng đang chuyển dần sang mô hình hợp đồng dựa trên kết quả đầu ra, ít phụ thuộc hơn vào nhân sự so với mô hình tính phí theo số giờ làm việc. Ban lãnh đạo FPT cho biết loại hợp đồng này có thể giúp giảm 15-20% nhu cầu nhân sự cho mỗi dự án, qua đó bù đắp phần nào áp lực giảm giá dịch vụ.
Dù vậy, khả năng cải thiện biên lợi nhuận trong ngắn hạn vẫn còn giới hạn do chi phí đầu tư ban đầu ở mức cao. Các khoản đầu tư này bao gồm đội ngũ kỹ sư AI, nhà khoa học dữ liệu, hạ tầng AI, đào tạo nội bộ và các quan hệ đối tác trong hệ sinh thái AI.
Với CMG, câu chuyện chịu tác động từ AI được đặt trong bối cảnh khác. Doanh nghiệp có hệ sinh thái dịch vụ CNTT và trung tâm dữ liệu phục vụ nhiều khách hàng trong lĩnh vực ngân hàng, tài chính, nhóm vẫn được đánh giá có nhu cầu đầu tư công nghệ cao trong giai đoạn tới. Theo HSC, điều này có thể hỗ trợ CMG trong bối cảnh nhu cầu chuyển đổi số trong nước tiếp tục mở rộng, nhất là ở các lĩnh vực có yêu cầu lớn về dữ liệu, bảo mật và hạ tầng vận hành.
Tuy nhiên, CMG cũng không nằm ngoài áp lực chung của ngành dịch vụ CNTT. Sự thay đổi nhanh của AI, trong khi các ứng dụng thực tiễn ở cấp doanh nghiệp vẫn cần thêm thời gian để chứng minh hiệu quả, có thể khiến nhiều khách hàng duy trì tâm lý thận trọng trước các khoản đầu tư công nghệ mới. Đây là lý do HSC có quan điểm thận trọng hơn với triển vọng trung hạn của CMG, đặc biệt trong bối cảnh khu vực châu Á – Thái Bình Dương, thị trường khách hàng quan trọng của doanh nghiệp, còn chịu ảnh hưởng từ biến động vĩ mô.
Một hướng đi đáng chú ý của CMG nằm ở hạ tầng dữ liệu. Theo HSC, đến năm 2030, AI có thể chiếm khoảng 50% tổng khối lượng xử lý tại các trung tâm dữ liệu trên toàn cầu. Tại Việt Nam, thị trường cũng đang chuyển dần từ mô hình cho thuê chỗ đặt máy chủ truyền thống quy mô nhỏ sang các trung tâm dữ liệu lớn hơn, được tối ưu cho AI. Trong xu hướng đó, kế hoạch hợp tác giữa CMG và Samsung SDS tại Khu Công nghệ cao TP. HCM là một chi tiết đáng chú ý. Dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn này có vốn đầu tư khoảng 250 triệu USD, công suất lên tới 120 MW, cho thấy CMG đang tìm cách mở rộng hiện diện ở mảng hạ tầng dữ liệu, lĩnh vực được kỳ vọng sẽ hưởng lợi khi nhu cầu xử lý, lưu trữ và vận hành các ứng dụng AI gia tăng.
Nguồn: https://kinhtechungkhoan.vn/fpt-va-cmg-truoc-thach-thuc-tu-su-bung-no-cua-ai-1449156.html
