Khó lường mùa báo cáo quý I

Theo ghi nhận của Bloomberg, thị trường hiện không còn tràn ngập sự lạc quan như trước, mà đang bị bao trùm bởi hàng loạt yếu tố rủi ro bất thường. Cả hai thước đo quan trọng của thị trường chứng khoán toàn cầu là chỉ số MSCI World và S&P 500 đều vừa trải qua quý tồi tệ nhất kể từ năm 2022. Áp lực lạm phát tại Mỹ bất ngờ tăng lên mức cao nhất trong gần 4 năm vào tháng 3/2026, kéo tâm lý người tiêu dùng lao dốc.

Bộ phận nghiên cứu Bloomberg Intelligence dẫn số liệu cho thấy, Phố Wall hiện dự báo lợi nhuận quý I/2026 của các công ty trong S&P 500 chỉ tăng khoảng 12%; nếu loại trừ nhóm năng lượng, mức tăng chỉ còn vỏn vẹn 3% – mức thấp nhất theo quý trong hai năm qua. Sự bi quan này bắt nguồn từ những biến số khó lường trên quy mô toàn cầu.

Cú sốc dầu mỏ và áp lực chi phí

Kết quả kinh doanh quý I sẽ là thước đo sức chịu đựng của nền kinh tế trước cú sốc địa chính trị, chi phí vốn và làn sóng AI.

Yếu tố đầu tiên là sức nóng từ các cuộc xung đột địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông. Việc các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran tại Pakistan kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào đã đẩy các yếu tố rủi ro tăng mạnh.

Từ diễn biến giá dầu tăng vọt, giới phân tích cho rằng, điều này có thể mang lại lợi nhuận khổng lồ cho các tập đoàn năng lượng, nhưng đồng thời tạo ra “cơn gió ngược” đối với nhiều lĩnh vực khác. Chẳng hạn, các nhà máy công nghiệp hay các hãng vận tải sẽ phải gánh chi phí nhiên liệu cực kỳ tốn kém.

Tại châu Âu, tác động thậm chí còn nặng nề hơn. Ngân hàng Barclays đã phải hạ dự báo tăng trưởng lợi nhuận năm 2026 của khu vực từ 8% xuống 6%. Các chiến lược gia của Barclays còn đi xa hơn khi cho rằng, nếu giá dầu vượt ngưỡng trung bình 100 USD/thùng, lợi nhuận của các doanh nghiệp châu Âu có thể chững lại hoàn toàn.

Bên cạnh giá dầu, các doanh nghiệp còn đang đau đầu với những chính sách thuế quan mới của Mỹ, làm gia tăng chi phí hoạt động của nhiều doanh nghiệp.

AI và vết nứt của tín dụng tư nhân

Cùng với các yếu tố vĩ mô truyền thống, mùa báo cáo quý I/2026 còn chứng kiến những lo ngại sâu sắc liên quan đến AI. Dù từng là động lực tăng trưởng mạnh mẽ, AI giờ đây lại bị coi là một mối đe dọa trực tiếp có khả năng phá vỡ nhiều mô hình kinh doanh hiện hữu, đặc biệt trong ngành phần mềm.

Theo phân tích từ CFRA, toàn bộ 22 công ty phần mềm trong S&P 500 đều đã sụt giảm giá trị trong những tháng đầu năm do giới đầu tư hoài nghi trước làn sóng AI. Cổ phiếu công nghệ hiện được giao dịch ở mức định giá thấp nhất trong nhiều năm, phản ánh rõ tâm lý e dè của nhà đầu tư.

Song song với nỗi lo công nghệ là những bất an đến từ thị trường “tín dụng tư nhân”. Đây là hình thức doanh nghiệp vay mượn từ các quỹ đầu tư hoặc tổ chức phi ngân hàng, vốn tiềm ẩn rủi ro cao hơn so với vay ngân hàng truyền thống.

Khi ngày càng nhiều nhà đầu tư đòi rút tiền khỏi các quỹ này, ông Steve Sosnick từ hãng Interactive Brokers cho biết, thị trường đang nín thở chờ xem các công ty tài chính có bị buộc phải “giảm giá trị sổ sách” hay không. Điều này đồng nghĩa với việc các tổ chức phải thừa nhận các khoản cho vay đã mất giá hoặc khó thu hồi, qua đó ghi nhận khoản lỗ lớn vào báo cáo tài chính quý I/2026.

Cổ phiếu của các ông lớn trong ngành tài chính đã lao dốc mạnh do lo ngại về chất lượng của các khoản vay này.

Người tiêu dùng – phép thử sức cầu

Cuối cùng, sức mua của người tiêu dùng – vốn là “trụ cột” chiếm tỷ trọng lớn trong GDP của Mỹ và nhiều nền kinh tế phát triển – đang trở thành yếu tố được theo dõi sát sao nhất trong mùa báo cáo kinh doanh quý I năm nay.

Ông Lerner tại Truist nhận định về một “nền kinh tế hai tốc độ”: nhóm có thu nhập cao vẫn duy trì phong độ chi tiêu, trong khi nhóm thu nhập thấp hơn đang buộc phải “giảm cấp chi tiêu” – tức chuyển sang các nhà bán lẻ giảm giá, thương hiệu bình dân, đồng thời cắt bớt các khoản chi tùy ý.

Kết quả kinh doanh quý I vì vậy không chỉ phản ánh sức khỏe doanh nghiệp, mà còn là thước đo quan trọng đối với sức chịu đựng của nền kinh tế trước các cú sốc địa chính trị, chi phí vốn và sự dịch chuyển công nghệ.