“Lá chắn” trước rủi ro bong bóng cổ phiếu công nghệ

Các chiến lược gia tại Bank of America Corp. cho rằng, nhóm cổ phiếu bán dẫn đang thể hiện rõ nhất dấu hiệu của động lực bong bóng. Điều đáng lo ngại không chỉ nằm ở mức giá tăng cao mà còn ở cấu trúc tăng trưởng: chỉ một nhóm nhỏ cổ phiếu kéo cả chỉ số đi lên, trong khi phần lớn thị trường đứng im.

Bối cảnh vĩ mô cũng không thuận lợi. Áp lực lạm phát quay trở lại, kéo lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ đi lên và gây sức ép lên định giá cổ phiếu công nghệ – vốn phụ thuộc nhiều vào kỳ vọng tăng trưởng dài hạn. Chỉ cần lợi suất tăng mạnh, S&P 500 có thể nhanh chóng đảo chiều như đã xảy ra gần đây. Vì vậy, câu hỏi nhiều nhà đầu tư đặt ra không còn là “liệu có rủi ro không” mà là “làm sao để tự bảo vệ mà không rời bỏ thị trường quá sớm”.

Công cụ phòng vệ trước rủi ro bong bóng

Để đối phó với sự bấp bênh này, giới đầu tư đang tìm đến “quyền chọn ngoại lai” (exotic options – các hợp đồng phái sinh có điều khoản tùy chỉnh phức tạp). Nổi bật là “quyền chọn bán nhìn lại” (lookback puts), cho phép bán ở mức giá cao nhất ghi nhận trong thời hạn hợp đồng.

Ông Neeraj Chaudhary, đại diện Bank of America cho rằng, công cụ này đặc biệt phù hợp với kịch bản thị trường tiếp tục tăng điểm trước khi bất ngờ lao dốc. Ông cho biết nhu cầu với công cụ này gia tăng khi nhà đầu tư muốn phòng ngừa kịch bản thị trường tăng nóng rồi bị bán tháo.

Dù chi phí mua loại hợp đồng này khá cao, nhà đầu tư có thể giảm gánh nặng tài chính bằng chiến lược “mở rộng chênh lệch quyền chọn bán” (expanding put spreads), tức dùng khoản thu từ việc bán quyền chọn ở mức giá thấp hơn để tài trợ một phần chi phí mua “quyền chọn bán nhìn lại”.

Khi đòn bẩy khuếch đại biến động

Áp lực giao dịch từ các quỹ sử dụng vốn vay đang làm tăng mức độ nhạy cảm của thị trường vào cuối phiên. Các chiến lược gia tại Barclays Plc cho rằng, các sản phẩm giao dịch trên sàn có sử dụng đòn bẩy (levered ETPs) đang tạo ra rủi ro đáng kể. Hoạt động tái cân bằng hàng ngày – tức tự động mua thêm cổ phiếu khi giá tăng để duy trì tỷ lệ đòn bẩy – có thể biến một nhịp điều chỉnh thông thường thành cú lao dốc mạnh.

Dữ liệu từ Barclays cho thấy, áp lực mua bán từ các quỹ này với mỗi mức biến động 1% của S&P 500 đã tăng từ 6 tỷ USD lên khoảng 10,8 tỷ USD chỉ trong thời gian ngắn.

Trước trạng thái dễ tổn thương của thị trường, các tổ chức lớn cũng bắt đầu điều chỉnh chiến lược. Ông Adrien Geliot, Giám đốc điều hành Premialab nhận định, các chiến lược đầu tư định lượng đang dịch chuyển từ mục tiêu tối đa hóa lợi nhuận sang phòng thủ danh mục. Tuy nhiên, việc phụ thuộc quá nhiều vào máy móc cũng tiềm ẩn rủi ro.

Ông Michele Cancelli từ Citigroup Inc. cảnh báo, việc áp dụng máy móc các mô hình giao dịch, đặc biệt dựa trên hợp đồng tương lai chỉ số VIX (chỉ số đo lường mức độ sợ hãi của thị trường), có thể phản tác dụng. Theo Citigroup, giao dịch liên tục theo biến động có thể khiến nhà đầu tư bị gạt khỏi thị trường và không kịp xây dựng vị thế phòng vệ khi khủng hoảng thực sự xảy ra.

Dòng tiền chuyển sang chiến lược phân tán

Thay vì dự đoán xu hướng chung của thị trường, dòng tiền đang chuyển sang khai thác biến động của từng cổ phiếu riêng lẻ. Chiến lược “giao dịch phân tán” (dispersion trade – kiếm lời từ chênh lệch mức độ biến động giữa cổ phiếu riêng lẻ và chỉ số chung) ngày càng được giới đầu tư chuyên nghiệp ưa chuộng. Trong bối cảnh ngành công nghệ và bán dẫn biến động mạnh, biên độ dao động của từng cổ phiếu đang lớn hơn đáng kể so với chỉ số chung.

Bà Richa Singh, Giám đốc điều hành tại Ngân hàng Đầu tư UBS cho biết, trong môi trường nhiều bất định, nhà đầu tư đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng các rổ cổ phiếu theo chủ đề, như nhóm doanh nghiệp dẫn đầu về trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo UBS, chiến lược này cho phép tìm kiếm lợi nhuận từ biến động của từng cổ phiếu, bất kể thị trường chung tăng hay giảm, qua đó vừa tận dụng làn sóng công nghệ vừa hạn chế rủi ro.