Với tổng vốn đầu tư hơn 3,7 tỷ USD và tạo ra khoảng 50.000 việc làm, Đức đang duy trì sự hiện diện đáng kể tại Việt Nam trong nhiều lĩnh vực. Xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng mở ra những cơ hội mới cho doanh nghiệp Đức mở rộng hoạt động tại thị trường Việt Nam.
Theo Phòng Công nghiệp và Thương mại Đức tại Việt Nam (AHK Vietnam), Việt Nam hiện có khoảng 576 doanh nghiệp Đức đầu tư, với tổng vốn hơn 3,7 tỷ USD, tạo ra khoảng 50.000 việc làm. Trong số này, có 117 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, bên cạnh hàng trăm doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, tư vấn, công nghệ và phân phối.
Hoạt động đầu tư của doanh nghiệp Đức đã hiện diện tại Việt Nam từ năm 1992, sau khi Việt Nam bắt đầu mở cửa nền kinh tế và cho phép đầu tư trực tiếp nước ngoài. Qua hơn 3 thập niên, dòng vốn Đức từng bước mở rộng về quy mô, lĩnh vực và địa bàn, gắn với sự phát triển của hệ thống khu công nghiệp, thị trường tiêu dùng và mạng lưới thương mại quốc tế.
DN Đức tăng hiện diện trong sản xuất và dịch vụ
Theo AHK Vietnam, khoảng 1/3 số khoản đầu tư có liên quan đến dịch vụ, bao gồm dịch vụ thuê ngoài quy trình kinh doanh (BPO), logistics và tư vấn. Trong khi đó, sản xuất công nghiệp vẫn là một trong những trụ cột quan trọng, với sự tham gia của các doanh nghiệp trong lĩnh vực máy móc, hóa chất, thiết bị y tế, ô tô, điện tử và vật liệu xây dựng.
Xét theo chức năng, hoạt động bán hàng và dịch vụ chiếm số lượng lớn nhất với 189 doanh nghiệp, tiếp đến là sản xuất với 117 doanh nghiệp, lập trình với 66 doanh nghiệp, tư vấn với 51 doanh nghiệp và tư vấn kỹ thuật với 46 doanh nghiệp. Ngoài ra, có 26 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tìm nguồn cung ứng và 12 doanh nghiệp chuyên gia công, xử lý sau sản xuất.
Trong lĩnh vực sản xuất, ngành may mặc có 33 doanh nghiệp, hóa chất có 22 doanh nghiệp. Các lĩnh vực thực phẩm và nông nghiệp, kim loại, ô tô, điện tử và thiết bị y tế cũng ghi nhận sự hiện diện của các nhà đầu tư Đức.
Theo bà Lê Vân Hạnh – Trưởng Dịch vụ Gia nhập Thị trường của AHK Việt Nam, sự đa dạng trong cơ cấu đầu tư phản ánh phạm vi hoạt động ngày càng rộng của doanh nghiệp Đức tại Việt Nam, không chỉ giới hạn ở sản xuất mà còn bao gồm các dịch vụ hỗ trợ, phân phối và kết nối chuỗi cung ứng.
Doanh nghiệp Đức đầu tư tại khu vực phía Bắc và phía Nam của Việt Nam. Nguồn: AHK Vietnam
Một trong những lĩnh vực đáng chú ý là dịch vụ BPO. Báo cáo Đầu tư Đức tại Việt Nam do AHK công bố ghi nhận 72 doanh nghiệp BPO của Đức tại Việt Nam, hoạt động trong các lĩnh vực như lập trình website, phát triển ứng dụng và xử lý hình ảnh kỹ thuật số.
Ở lĩnh vực sản xuất, nhiều doanh nghiệp Đức đã xây dựng cơ sở hoạt động với quy mô lớn. Bosch có vốn điều lệ được báo cáo ở mức 460 triệu USD, với các cơ sở tại Đồng Nai, TP.HCM và Hà Nội, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất dây đai truyền động và nghiên cứu phát triển, sử dụng khoảng 8.000 lao động.
Messer có vốn điều lệ 511 triệu USD, sản xuất khí công nghiệp tại Hải Dương và Quảng Ngãi, với khoảng 700 nhân viên. Trong khi đó, hoạt động sản xuất dược phẩm của Pymepharco gắn với khoản đầu tư của Stada, với giá trị M&A được báo cáo khoảng 250 triệu USD và khoảng 2.000 nhân viên.
Về địa bàn, miền Nam hiện là khu vực tập trung phần lớn dự án đầu tư của doanh nghiệp Đức, chiếm 73% tổng số dự án, trong khi miền Bắc chiếm 23% và miền Trung chiếm 4%. TP.HCM dẫn đầu với 327 dự án, tiếp đến là Hà Nội với 83 dự án, Đồng Nai với 20 dự án và Đà Nẵng với 13 dự án.
Khu vực mở rộng TP.HCM là một trong những trung tâm hoạt động quan trọng, nhờ hệ sinh thái công nghiệp hình thành từ sớm, quy mô thị trường lớn và khả năng kết nối với các chuỗi cung ứng. Theo báo cáo, khu vực này đóng góp khoảng 40% GDP cả nước, có dân số khoảng 21 triệu người và phần lớn hoạt động đầu tư của doanh nghiệp Đức tập trung trong bán kính khoảng 40 km tính từ trung tâm TP.HCM.
Trong khi miền Nam có lợi thế về hệ sinh thái công nghiệp và thị trường, hành lang Hà Nội – Hải Phòng cũng là địa bàn đáng chú ý đối với các hoạt động sản xuất, nhờ kết nối với cảng biển và mạng lưới khu công nghiệp.
China +1 mở thêm dư địa cho dòng vốn Đức
Bên cạnh việc mở rộng thị trường và năng lực sản xuất, xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng đang trở thành một trong những yếu tố định hình quyết định đầu tư của doanh nghiệp Đức tại Việt Nam. Báo cáo của AHK Vietnam đề cập đến chiến lược China +1, theo đó doanh nghiệp duy trì hoạt động tại Trung Quốc, đồng thời phát triển thêm các địa điểm sản xuất tại những quốc gia khác nhằm phân tán rủi ro và tăng tính linh hoạt của chuỗi cung ứng.
Theo AHK Vietnam, chi phí lao động tại Trung Quốc gia tăng, cùng những gián đoạn chuỗi cung ứng trong các giai đoạn như tranh chấp thương mại Mỹ – Trung và đại dịch Covid-19, đã thúc đẩy doanh nghiệp xem xét lại việc phân bổ hoạt động sản xuất. Việt Nam được xem là một địa điểm bổ sung trong chiến lược này, thay vì thay thế hoàn toàn các cơ sở hiện có tại Trung Quốc.
Doanh nghiệp Đức mở rộng đầu tư, đa dạng hóa chuỗi cung ứng tại Việt Nam. Ảnh: AHK Vietnam.
Theo ông Björn Koslowski – Trưởng đại diện AHK Vietnam, có thể nhìn nhận xu hướng này từ góc độ kết nối đầu tư giữa Đức và Việt Nam. Việc doanh nghiệp mở rộng thêm địa điểm sản xuất tại Việt Nam gắn với nhu cầu đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tận dụng lợi thế địa lý và tiếp cận các thị trường trong khu vực. Trong đó, Việt Nam có thể đảm nhận vai trò trong các khâu sản xuất, tìm nguồn cung ứng và cung cấp dịch vụ hỗ trợ cho mạng lưới hoạt động của doanh nghiệp Đức tại châu Á.
AHK Vietnam xác định một số yếu tố hỗ trợ sức hấp dẫn của Việt Nam, bao gồm vị trí địa lý gần Trung Quốc và Đông Nam Á, mạng lưới hiệp định thương mại tự do, chi phí lao động cạnh tranh và chất lượng nguồn nhân lực. Mức lương công nhân sản xuất tại Việt Nam được báo cáo ước tính khoảng 250 – 500 USD/tháng, tương đương khoảng 1/3 mức tại Trung Quốc.
Ngoài ra, môi trường đầu tư với khả năng thành lập doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài trong nhiều lĩnh vực, thuế thu nhập doanh nghiệp phổ thông 20% và cơ chế chuyển lợi nhuận ra nước ngoài cũng là những yếu tố được đề cập trong báo cáo.
Mạng lưới hiệp định thương mại tự do của Việt Nam tạo điều kiện để doanh nghiệp Đức tiếp cận các thị trường quốc tế, đồng thời tổ chức hoạt động sản xuất và phân phối trong khu vực. Đối với các doanh nghiệp có chuỗi cung ứng xuyên biên giới, việc đặt cơ sở tại Việt Nam có thể hỗ trợ kết nối giữa nguồn nguyên liệu, hoạt động sản xuất và các thị trường tiêu thụ.
Tuy nhiên, chiến lược China +1 không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp rút toàn bộ hoạt động khỏi Trung Quốc. Thay vào đó, doanh nghiệp có thể duy trì các cơ sở hiện hữu, đồng thời phân bổ thêm năng lực sản xuất và tìm nguồn cung ứng tại Việt Nam để đa dạng hóa địa điểm hoạt động. Điều này cũng đặt ra yêu cầu đối với Việt Nam trong việc phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng lao động và tăng cường năng lực của các doanh nghiệp hỗ trợ trong nước.
Theo định hướng dịch vụ của AHK Vietnam, việc nghiên cứu địa điểm, đánh giá điều kiện đầu tư và khảo sát thực địa là những khâu quan trọng trong quá trình doanh nghiệp lựa chọn thị trường.
Đây cũng là những hoạt động hỗ trợ nhà đầu tư xác định địa điểm phù hợp với yêu cầu về chi phí, nhân lực, logistics và khả năng kết nối với các đối tác. Xu hướng China +1 cùng nhu cầu đa dạng hóa hoạt động tại châu Á sẽ tiếp tục là những yếu tố đáng chú ý trong định hướng đầu tư của doanh nghiệp Đức tại Việt Nam.
Gia Phúc
Nguồn: https://stockbiz.vn/tin-tuc/tap-doan-duc-dau-tu-hang-tram-trieu-usd-mo-rong-kinh-doanh-tai-viet-nam/42086263
