Thủ tướng ban hành danh mục 46 hệ thống AI rủi ro cao: Những ngành nào được nhắc tên?

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký Quyết định số 33/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao.

Theo danh mục này, có 46 hệ thống AI được xếp vào nhóm rủi ro cao, thuộc 6 lĩnh vực gồm giáo dục, dân tộc và tôn giáo, y tế, ngân hàng, tố tụng và giao thông vận tải.

Đây là những hệ thống có khả năng tác động lớn đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, lợi ích công cộng, lợi ích quốc gia hoặc an ninh quốc gia.

Khi vận hành, các hệ thống này phải bảo đảm có sự giám sát, kiểm soát và khả năng can thiệp của con người.

Trong 6 lĩnh vực, giao thông vận tải chiếm số lượng lớn nhất với 31 hệ thống. Các lĩnh vực còn lại gồm dân tộc và tôn giáo có 7 hệ thống, giáo dục có 3 hệ thống, y tế và ngân hàng cùng có 2 hệ thống, tố tụng có 1 hệ thống.

Ở lĩnh vực giáo dục, danh mục rủi ro cao gồm AI cung cấp nội dung tự học theo chương trình giáo dục nhưng sử dụng nguồn dữ liệu không kiểm soát; AI tự động kiểm tra, đánh giá kết quả, xếp hạng người học; và AI giám sát, phân tích hành vi người học.

Trong lĩnh vực y tế, các hệ thống liên quan đến phẫu thuật được đưa vào danh mục, bao gồm AI hỗ trợ phẫu thuật và robot phẫu thuật sử dụng AI để điều khiển tự động.

Với lĩnh vực ngân hàng, hai nhóm được xếp vào diện rủi ro cao là AI tự động thực hiện giao dịch điện tử trong hoạt động ngân hàng và AI tự động quyết định cấp tín dụng.

Ở lĩnh vực dân tộc và tôn giáo, danh mục bao gồm các hệ thống AI tự động chấm điểm, phân loại, xếp hạng hồ sơ để xác định đối tượng hoặc địa bàn thụ hưởng chính sách; tự động xác thực thông tin; hoặc tự động quyết định chấp thuận, từ chối hồ sơ trong quản lý nhà nước.

Trong lĩnh vực tố tụng, hệ thống AI nhận dạng sinh trắc học diện rộng phục vụ giải quyết vụ án dân sự công ích cũng được xếp vào nhóm rủi ro cao.

Riêng giao thông vận tải có nhiều hệ thống được liệt kê, như AI điều khiển tự hành cấp độ cao trên phương tiện giao thông; AI tự động vận hành tín hiệu, điều độ giao thông đường bộ và đường sắt; AI kiểm soát vận hành công trình giao thông, hạ tầng kỹ thuật trọng yếu; AI quản lý không lưu tự động, hỗ trợ kiểm soát viên không lưu, dự báo xung đột quỹ đạo tàu bay hoặc điều phối slot cất, hạ cánh.

Đối với các hệ thống AI thuộc danh mục đã được đưa vào hoạt động trước ngày 15/8/2026, nhà cung cấp và bên triển khai sẽ có thời gian chuyển tiếp để hoàn thành nghĩa vụ tuân thủ.

Cụ thể, các hệ thống trong lĩnh vực y tế, giáo dục và tài chính phải hoàn thành tuân thủ trước ngày 1/9/2027. Các lĩnh vực còn lại phải hoàn thành trước ngày 1/3/2027.

Trong thời gian chuyển tiếp, các hệ thống này vẫn được tiếp tục hoạt động, trừ trường hợp cơ quan có thẩm quyền xác định có nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng và yêu cầu tạm dừng hoặc chấm dứt hoạt động.